วันจันทร์ที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2566

ระนาดเอกเหล็ก

  ระนาดเอกเหล็ก เป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีที่มีเสียงไพเราะ กังวาน นุ่มนวล ถูกสร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เพิ่มเติมประสมเข้ากับวงดนตรีปี่พาทย์ มโหรีเดิม ที่มีลักษณะการประสมวงเป็นวงเครื่องคู่ให้เป็นวงเครื่องใหญ่ ทำหน้าที่ตีสอดประสานกับระนาดเอกเพื่อความไพเราะสนุกสนาน
ระนาดเอกเหล็ก เป็นเครื่องดนตรีที่ประดิษฐ์ขึ้นในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่เดิมลูกระนาดทำด้วยทองเหลือง จึงเรียกกันว่าระนาดทอง ในเวลาต่อมาได้มีการประดิษฐ์ลูกระนาดด้วยเหล็ก ระนาดเอกเหล็กมีจำนวน 20 หรือ 21 ลูก โดยวางไว้บนรางที่มีไม้ระกำวางพาดไปตามของราง ก็อาจใช้ผ้าพันไม้แล้วนำมารองลูกระนาดก็ได้ ลูกต้น ของระนาดเอกเหล็กมีขนาด 23.5 ซม กว้างประมาณ 5 ซม ลดหลั่นขึ้นไปจนถึงลูกยอดที่มีขนาด 19 ซม กว้างประมาณ 4 ซม รางของระนาดเอกเหล็กนั้น ทำเป็นรูปสี่เหลี่ยม มีเท้ารองรับไว้ทั้ง 4 ด้านหรืออาจใส่ลูกล้อเพื่อสะดวกในการขนย้ายก็ได้
ระนาดเอกเหล็กบรรเลงเหมือนระนาดเอกทุกประการ เพียงแต่ไม่ได้ทำหน้าที่ผู้นำ
         ระนาดเอกเหล็กมีส่วนประกอบที่สำคัญ คือ
         1.ลูกระนาด เดิมทีทำจาก ทองเหลืองหรือสัมฤทธิ์ ตี หรือหล่อ ขึ้นรูปให้ได้ขนาดตามที่ต้องการ ลดหลั่นกันไปตามจำนวนเช่นเดียวกับระนาดเอก คือ 21-22 ลูก ทำการปรับแต่งเทียบเสียงโดยการ ตะไบ หรือขูดข้างใต้ลูกเหล็กนั้นให้ได้เสียงตามที่ต้องการ
         ลูกระนาดเอกเหล็ก เสียงต่ำสุด (เรียกว่า ลูกทวน) มีความยาวประมาณ 23.5 ซม. กว้างประมาณ 5 ซม. ลูกที่มีเสียงสูงสุด (เรียกว่าลูกยอด) มีความยาวประมาณ 19 ซม. กว้างประมาณ4 ซม.
         2.รางระนาด ทำจากไม้เนื้อแข็งชนิดต่าง ๆ มักทำจากวัสดุเช่นเดียวกับระนาดเอกเพื่อให้มีความสวยงามและเหมาะสมเข้าชุดกัน โดยทำเป็นกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้า ตอนบนแผ่กว้างออกเป็นราง วางไม้ระกำหรือในปัจจุบันนิยมใช้เส้นยางเล็กๆ ติดรางตลอดตามความยาว เพื่อรองรับ ลูกระนาดแทนการร้อยเชือกแบบระนาดเอก บริเวณเท้าของรางระนาดนิยมติดเป็นล้อเล็กๆเพื่อการเคลื่อนย้ายระนาดเอกเหล็กที่มีน้ำหนักมากได้คล่องตัวขึ้น
         3.ไม้ระนาด ก้านไม้ทำจากไม้ไผ่แก่จัด เช่นเดียวกับระนาดเอก แต่มักจะมีขนาดใหญ่กว่า ตอนปลายแทงทะลุแป้นหนังที่ดินที่ตัดเป็นปื้นวงกลมคล้ายไม้ฆ้องแต่มีขนาดที่บางกว่า                                                                                 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

ปี่จุม

  ปี่จุมเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านล้านนา ไม่ทราบประวัติความเป็นมาที่ชัดเจน เลาปี่ทำจากลำไม้รวก ปลายด้านหนึ่งบริเวณรูเป่าเจาะทะลุเป็นรูปสี่เหล...