กลองปูเจ่า

กลองปูเจ่าเป็นกลองก้นยาวแบบของชาวไทยใหญ่มีขนาดเล็กกว่ากลองเอวยาวประมาณ ๑๔๐เซนติเมตร ขนาดหน้ากลองเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๒๖ เซนติเมตร ใช้สะพายตีละเล่นประสมวงกลองปูเจ่๔. กลองซิ่งม่องรูปร่างคล้ายกลองยาวของภาคกลาง หน้ากลองมีขนาดเท่า ๆ กับกลองปูเจ่แต่มีรูปทรงสันกว่า คือ ยาวประมาณ ๘๐ – ๙๐ เซนติเมตร คนตีกลองสามารถใช้สะพายป่าได้ใช้ในขบวนแห่ต่าง ๆประเภทขึนหนังสองหน้าได้แก่๑. กลองปูจา(กลองบูชา) เป็นกลองขึนหนังสองหน้า ขนาดใหญ่ตังอยูกับที่แต่ใช้ตีหน้าเดียวปกติตังไว้ที่ศาลาไว้กลอง หรือตังไว้ภายในวัด ประกอบด้วยกลองขนาดใหญ่๑ ใบ ซึงมีขนาดหน้ากลองเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด ๑ เมตร ความยาวของตัวกลองประมาณ ๑.๕ เมตร และกลองขนาดเล็กเรียกว่า“กลองแสน” หรือ “ลูกตุบ” อีก ๒ – ๓ ใบ ซึงมีขนาดลดหลันกัน กลองปูจาใช้ตีเป็นพุทธบูชาในโอกาสเกี่ยวกับพิธีกรรมทางพุทธศาสนา เช่น วันขึนหรือแรม ๗ คํา และ ๑๔ คํา ระหว่างเข้าพรรษา เป็นต้น บางแห่งใช้ตีเป็นสัญลักษณ์บอกเวลาด้วยเวลาตีกลองปูจาจะใช้ผูตี๒ คน คนหนึงใช้ไม้คอนตี๒ มือ ตีทังกลองใหญ่และกลองเล็ก เป็นทํานองต่าง ๆ อีกคนหนึงใช้ไม้แสะ (ไม้ไผ่ผ่าซีกจักปลาย) ตีขัดจังหวะกลองยืนทํานอง ไปตลอด นอกจากนีหากเป็นการตีประกวดกัน ก็ย ังมีคนตีฆ้องโหม่งและฉาบประกอบด้วยแบบแรกคือ กลองสะบัดแบบดังเดิม ดัดแปลงมาจากกลองปูจา (บูชา) ให้มีขนาดเล็กลงเพื่อใช้หามนําหน้าขบวนแห่ได้ใช้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลในงานมงคลต่าง ๆ (ยกเว้นงานอวมงคล)โดยเฉพาะนําขบวนแห่ครัวทาน มีกลองใหญ่๑ ใบ ขนาดหน้ากลองเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑ เมตร ด้านข้างหนาประมาณ ๓๐ เซนติเมตร มีกลองเล็กเรียกว่า “ลูกตุบ” อีก ๒ ใบ ใช้ผูตีคนเดียว มือซ้ายถือไม้แสะ มือขวาถือไม้ค้อนตีสลับกันไป และมีคนตีฆ้องโหม่ง ๑ ใบ ตีประกอบจังหวะแบบที่สองเป็นกลองสะบัดชัยที่เพิงเกิดขึนเมื่อประมาณปีพ.ศ. ๒๔๘๐ เป็นกลองสะบัดชัยแบบเดียวไม่มี“ลูกตุบ” รูปทรงและขนาดคล้ายกับแบบแรก มีคานหามขึนมีไม้ประกบกลองแกะสลักงดงาม ใช้ผูหาม ๒ คน มีคนตีฆ้อง ๒ คน และคนตีฉาบอีก ๑ คน ตีประกอบ การตีกลองต้องให้เข้าจังหวะกับฆ้องและฉาบ เริ ่มตีจากจังหวะช้าและเร็วตามลําดับผูตีกลองจะแสดงท่า “ฟ้อนเจิง” พลิกแพลง ผาดโผนต่าง ๆ รวมทังใช้ศรีษะ ไหล่ศอก เข่า และเข่าแทนไม้ค้อนตีกลอง