กลองชนะ

  กลองชนะ  ตามรูปร่างที่ปรากฏในบัดนี้เสมือนกลองมลายู  แต่ตัวกลองสั้นกว่าและอ้วนกว่า  หน้าด้านใหญ่  กว้างประมาณ  ๒๖  ซม.  หน้าด้านเล็ก กว้างประมาณ  ๒๔  ซม.  ตัวกลองยาว  ๕๒  ซม.  สายโยงเร่งเสียงใช้หวายผ่าซีกเหมือนกลองแขก  แต่ใช้ไม้งอโค้งตีเหมือนกลองมาลายู ตัวกลองทาสีปิดทองเขียนลาย  หน้ากลองก็เขียนหรือปิดด้วยทองหรือเงิน  ทำเป็นลวดลายเช่นกันซึ่งมีกำหนดในการทาสี  ปิดทอง และเขียนลวดลายวางไว้เป็นระเบียบ
                กลองชนะที่กล่าวนี้  เคยมีผู้เขียนเป็น  กลองฉณะ  คงจะหมายความว่ากลองมหรสพ 
( ฉณะ  แปลว่า  มหรสพ  )  แต่ปรากฏในกฎหมายศักดินาเจ้ากรมกลองชนะมีบรรดาศักดิ์เป็น  “หลวงราชมาณู  นา  ๑๐๐๐”   บางทีแต่เดิมกลองชนิดนี้จะได้เคยนำไปใช้ในกระบวนทัพ  หรือใช้ในกิจการเพื่อเตรียมพร้อมไว้สำหรับการสงคราม  เช่นใช้ตีเป็นจังหวะสำหรับฝึกอาวุธ  เป็นต้น  จึงเรียกชื่อไว้เช่นนั้น  เพื่อเป็นสิริมงคลนิมิต  ตัวเจ้ากรมกลองชนะอาจมีหน้าที่เป็นผู้ควบคุมดูแลฝึกหัด  ซึ่งเท่ากับเป็นครูใหญ่ และเจ้ากรมคงจะต้องเป็นคนที่มีฝีมือ  เช่นปรากฏในพระราชพงศาวดารว่า  ในรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช  แห่งกรุงศรีอยุธยา  มีทหารเอกฝีมือยอดเยี่ยมผู้หนึ่งชื่อ พระราชมนู  คงจะเป็นเจ้ากรมกลองชนะ
แต่การใช้กลองชนะในสมัยต่อมา  คงใช้เป็นเครื่องประโคมในกระบวนเสด็จพยุหยาตรา  และใช้ประโคมพระบรมศพและศพเจ้านาย  โดยใช้กลองชนะหลายลูกแต่มีกฎเกณฑ์กำหนดจำนวนและชนิดของกลองไว้ตามฐานันดรศักดิ์ของศพและของงาน  จำนวนกลองชนะที่ใช้บรรเลงตั้งแต่  ๑  คู่  คือ  ๒  ลูก  ถึง ๒๐๐  ลูกก็มี