ซอปี๊บ

  ซอปี๊บ เป็นซอสองสายที่มีคันชักอยู่ระหว่างสายทั้งสองเส้นที่ทำจากลวดสายห้ามล้อจักรยานซึ่งมีความใหญ่กว่าสายที่นำไปใช้กับซอกระป๋อง ลักษณะโดยทั่วไปนั้นมีรูปร่างและส่วนประกอบคล้ายซอด้วงและซออู้ของภาคกลาง จะต่างกันตรงวัสดุและสัดส่วนและส่วนที่เป็นกล่องเสียงที่ทำจากปี๊บโลหะ

          ซอปี๊บนั้นมีขนาดใหญ่กว่าซอกระป๋อง จึงมีเสียงที่ทุ้มนุ่มนวลกว่า นำมาบรรเลงประกอบการขับร้องลูกทุ่งหรือเพลงลายแคนทั่วไป                         

               ขั้นตอนการทำซอกะปี๊บ

วัสดุอุปกรณ์ในการทำซอกระปี๊บ

1.1 วัสดุและอุปกรณ์ดั้งเดิม

1. ปี๊บ ทึบแบบไม่มีกระจก

2. ไม้เบญจพรร ณ ไม้สัก หรือไม้พยุง

ใช้ทำคันทวน คันชัก และม้าหย่อง

3. คันชักสำเร็จรูป หรือคันชักซอ

4. ลวดสายเบรก หรือสายซอ

5. หรือหางม้า

6. ก้อนยาง

7. มีดพร้า

8. ฉาก ไม้บรรทัด

9. ดินสอ

10.กาว หรือขี้ผึ้งชันโรง

1.2 วัสดุและอุปกรณืที่เพิ่มเข้ามาในการทำครั้งนี้

 1.สว่านใช้เจาะรูปี๊บ

 2.หินเจียร์ หรือลูกหมูใบขัดใช้เจียร์แต่ง

 3.เลื้อยจิ๊กซอว์

 4.ดอกสว่านเจาะ

ขั้นตอนการทำซอกะปี๊บ

1. วัดขนาดเพื่อทำหลักคันทวน ความสูง 80 เซนติเมตร จากนั้นทำการผ่าไม้ และตัดตามขนาด

2. ทำการวาดแบบคันทวน หลักซอ และทำการเหลาไม้ให้ได้ตามแบบ จากนั้นเจาะรูด้านบน 2

รูเพื่อใส่ลูกบิด

3. ทำการวาดแบบลูกบิด และทำการเหลาไม้ให้ได้ตามแบบ สามารถเข้ารูบนหัวคันทวนที่เจาะไว้

ได้โดยปลายจะเล็ก ด้ามจับจะอ้วนกลมหรืเหลี่ยม

4. ทำความสะอาดปี๊บ และเจาะรูตรงกลางปี๊บแนวนอน บนและล่าง เพื่อใส่คันทวน

5. ใส่คันทวนลงไปในรูที่เจาะบนปี๊บ ให้ทะลุไปอีกฝั่ง โพล่ประมาณ 3 เซนติเมตร

6. ใส่สายเบรก หรือสายซอโดยใส่สายที่ลูกบิดด้านล่างก่อน จากนั้น นำคันชักมาสอดสายด้านบน

เข้าไประหว่างหางม้า และทำการขึงโดยหมุนลูกบิดไปคนละด้าน

7. นำลวดมาเป็นหัวจับสายซอทั้งสองเส้น ด้านบนคันทวนลงมาประมาณ 5 เซนติเมตร

และบิดล็อกท้ายลวด

8. ผ่าไม้เป็นลักษณะสามเหลี่ยม หรือตัว A ด้านบนทำร่อง 2 ร่อง เพื่อไว้สายซอร่องละเส้น

นำมาใส่ขึงสายด้านล่างจากปี๊บแนวนอน 5 เซนติเมตร

9. ใส่กาวปิดตรงช่องระหว่างคันทวนและปี๊บ จากนั้นทำการปรับสาย และใช้ก้อนยางชาติถูกับ

หางม้าเพื่อความเหนียวและเพิ่มการเสียดสีเป็นอันเสร็จการทำซอกะปี๊บ ตามภูมิปัญญาพื้นถิ่น

ิเคราะห์สรุปผลภูมิปัญญาการทำซอกะปี๊บ

ด้านรูปธรรม

- การนำปี๊บหรือกระป๋องซึงเป็นกล่องใส่ของ เก็บอาหาร เช่นของหมักดองที่ใช้แล้วนำมาทำให้

เป็นเครื่องดนตรีขึ้นใหม่

- การนำหางม้ามาใช้เป็นเครื่องสายซึ่งเป็นวัตถุทางธรรมชาติ

- การนำวัสดุหาง่ายในพื้นที่มาประยุกต์ใช้ให้มีคุณค่า

- การนำสายเบรกรถจักรยานมาใช้ให้เปลี่ยนเป็นสายซอ

ด้านนามธรรม

- หากใช้ไหมฝั่นแบบโบราณ เสียงจะนุ่มนวน

- เบรกรถจักรยาน จะให้เสียงกระด้าง สนุกสนาน เสียงโลหะ

- เสียงจากปี๊บทำให้เกิดเสียงก้องกังวาน และเสียงโลหะ